Herken je dit?
Trauma laat zich op veel manieren zien. Deze signalen herkennen veel mensen die met een onverwerkte ervaring rondlopen:
- Beelden of flitsen van de gebeurtenis komen ongevraagd terug, overdag of in nachtmerries.
- Je schrikt snel, bent vaak op je hoede of voelt je zelden echt veilig.
- Je vermijdt plekken, geluiden, geuren of mensen die je aan de gebeurtenis herinneren.
- Je reageert heftiger dan je zelf zou willen, bijvoorbeeld met boosheid, paniek of huilen.
- Je voelt je juist vlak of afgesloten, alsof je gevoel op afstand staat.
- Je slaapt slecht, concentreert je moeilijk of bent snel moe.
- Je hebt lichamelijke klachten zonder duidelijke oorzaak, zoals spanning in je buik, nek of borst.
- Je hebt overtuigingen over jezelf als "Ik ben niet veilig", "Het is mijn schuld" of "Ik ben niet goed genoeg".
Herken je een aantal van deze signalen? Dan hoeft dat niet te betekenen dat er iets ernstigs met je aan de hand is. Het laat wel zien dat je systeem nog niet tot rust is gekomen. Daar valt iets aan te doen.
Wat is trauma?
Trauma is de blijvende impact van een gebeurtenis die op dat moment te groot, te plotseling of te bedreigend was om te verwerken. Niet de gebeurtenis zelf is het trauma, maar wat die ervaring in je hoofd en lichaam heeft achtergelaten.
Bij een schokkende ervaring schakelt je brein over op overleven. De herinnering wordt dan niet goed opgeslagen als iets van vroeger. Ze blijft als het ware "open" staan. Daardoor kan een geur, een stemverheffing of een bepaald beeld je in een fractie van een seconde terugbrengen naar dat moment. Je weet dat het voorbij is, maar je lichaam reageert alsof het nu gebeurt.
Enkelvoudig trauma en levensloop trauma
Grofweg zijn er twee soorten trauma:
- Enkelvoudig trauma: één duidelijke gebeurtenis, zoals een ongeluk, een overval, een medische ingreep, een plotseling verlies of een geweldsincident.
- Levensloop trauma: ervaringen die zich over een langere periode herhaalden, zoals pesten, emotionele verwaarlozing, een onveilige thuissituatie of steeds het gevoel dat je er niet mocht zijn.
Vooral levensloop trauma wordt vaak niet herkend. Er is dan geen grote gebeurtenis aan te wijzen. Toch kunnen juist die herhaalde ervaringen diepe sporen nalaten. Er ontstaan overtuigingen over jezelf en de wereld, en patronen die je ooit beschermden maar je nu in de weg zitten.
Heb ik wel een trauma?
Die vraag stellen veel mensen zichzelf. Vaak met de gedachte dat anderen veel ergere dingen hebben meegemaakt. Maar trauma gaat niet over wie het zwaarst had. Het gaat erom of een ervaring je nu nog belemmert.
Een beetje spanning bij een herinnering is normaal. Wordt die spanning overheersend, of houdt ze je tegen om dingen te doen die je wilt? Dan kan traumaverwerking zinvol zijn. Ook als je niet precies weet waar de spanning vandaan komt. Wij stellen geen diagnose, maar kijken samen met jou wat er speelt.
Trauma en PTSS
PTSS staat voor posttraumatische stressstoornis. Het is een vorm van trauma waarbij de klachten langer dan een maand aanhouden en je dagelijks leven flink beïnvloeden. Lang niet iedereen met een nare ervaring krijgt PTSS. Je kunt ook last hebben van een onverwerkte herinnering zonder dat er sprake is van een stoornis. Voor ons maakt het label niet uit: we kijken naar wat jij ervaart en wat je nodig hebt.
Waar komt trauma vandaan?
Een gebeurtenis wordt eerder traumatisch als je je machteloos voelde, als het onverwacht kwam of als er niemand was om je te steunen. Voorbeelden zijn:
- Schokkende gebeurtenissen. Een verkeersongeluk, brand, geweld, een inbraak of een heftige medische situatie.
- Verlies. Het plotselinge overlijden van iemand die je dierbaar is, of een scheiding die je wereld op zijn kop zette.
- Onveiligheid in relaties. Pesten, vernedering, emotionele of fysieke mishandeling, of een partner die je klein hield.
- Wat er niet was. Te weinig aandacht, troost of veiligheid in je jeugd laat ook sporen na, ook al gebeurde er niets dat je kunt aanwijzen.
- Zwangerschap en bevalling. Een bevalling die anders liep dan verwacht kan diep ingrijpen, bij moeder en partner.
Hoe iemand op zo'n ervaring reageert, verschilt sterk. Je gevoeligheid, eerdere ervaringen en de steun die je toen kreeg, spelen allemaal mee. Daarom kan dezelfde gebeurtenis bij de één weinig doen en bij de ander jarenlang doorwerken.
Wat kun je zelf doen?
Echte traumaverwerking doe je meestal niet alleen. Toch kun je zelf veel doen om meer rust te krijgen in je lichaam en je hoofd. Deze stappen helpen veel mensen:
- Breng je lichaam tot rust. Adem rustig en langer uit dan in. Voel je voeten op de grond. Zo laat je je zenuwstelsel weten dat het nu veilig is.
- Merk op wat je triggert. Schrijf op wanneer de spanning opkomt en wat er vlak daarvoor gebeurde. Dat geeft overzicht, en later in therapie helpt het om gericht te werken.
- Zorg voor ritme. Vaste tijden voor slapen, eten en bewegen geven houvast. Een uitgerust lichaam kan spanning beter dragen.
- Praat met iemand die je vertrouwt. Je hoeft niet alles te vertellen. Alleen al delen dat het zwaar is, maakt je minder alleen.
- Wees mild voor jezelf. Je reacties zijn geen zwakte. Ze zijn de manier waarop je systeem je ooit probeerde te beschermen.
Merk je dat de herinneringen blijven terugkomen, of dat je je leven steeds meer inricht rond vermijden? Dan is trauma therapie een logische volgende stap.
Zo werkt traumaverwerking bij JongStressVRIJ
Bij ons kijk je samen met één vaste behandelaar naar wat er is gebeurd en wat het met je doet. We werken zonder diagnoses en zonder standaardprotocol. Jij bepaalt het tempo en hoeveel je wilt vertellen. Veiligheid komt altijd eerst.
Hoe verloopt de behandeling?
- Aanmelding. Je meldt je aan via het formulier, telefoon of WhatsApp. Er is geen wachtlijst: binnen 3 weken heb je zicht op een intake.
- Intake. We bespreken wat je hebt meegemaakt, welke klachten je nu hebt en wat je wilt bereiken. Je hoeft niet meteen alle details te vertellen.
- Plan op maat. We maken een voorstel en geven een inschatting van wat er nodig is. Jij beslist of het bij je past.
- Stabiliseren. Waar nodig werken we eerst aan rust en houvast, zodat je de verwerking aankunt.
- Verwerken. Met EMDR of een andere passende methode verwerk je de herinneringen die nog lading hebben.
- Afronden. We kijken samen wat er veranderd is en wat je meeneemt om zelf verder te gaan.
EMDR therapie
EMDR therapie is een erkende behandeling voor trauma en staat in de Nederlandse GGZ-richtlijn voor PTSS. EMDR staat voor Eye Movement Desensitization and Reprocessing. Je haalt een nare herinnering op terwijl je afgeleid wordt, bijvoorbeeld door oogbewegingen of tikjes. Daardoor verliest de herinnering haar emotionele lading. Je weet nog wat er gebeurd is, maar het doet minder pijn. Een sessie duurt 60 minuten.
EMDR voor kinderen
Ook kinderen kunnen vastlopen na een nare ervaring. Ze laten dat vaak anders zien dan volwassenen, bijvoorbeeld door slecht slapen, terugvallen in gedrag, buikpijn of veel boosheid. EMDR werkt ook bij jonge kinderen, in een speelse vorm met tekeningen of een verhaal. Lees meer over EMDR voor kinderen van 6 tot 12 jaar en EMDR voor peuters en kleuters. Ouders betrekken we altijd bij de behandeling.
Als je lichaam de spanning draagt
Soms zit trauma niet zozeer in herinneringen, maar vooral in je lichaam. Denk aan onverklaarbare klachten, uitval of aanvallen. Bij FNS (functionele neurologische stoornis) werken hersenen en lichaam niet goed samen, terwijl er geen zichtbare schade is. Spanning en eerdere ervaringen spelen daarbij soms een rol. In onze FNS behandeling kijken we naar je klachten én je levensverhaal.
De WEEBER®-methode
Vaak combineren we traumaverwerking met de WEEBER®-methode. Dat is onze eigen werkwijze, ontwikkeld vanuit praktijkervaring, die meerdere therapievormen in één sessie samenbrengt. Zo werken we niet alleen aan de herinnering, maar ook aan de patronen en overtuigingen die eruit zijn ontstaan.
Op locatie of online
Je kiest zelf waar je de behandeling volgt: in een van onze drie praktijken in Zwaagdijk-Oost, Zwaagdijk-West of Tuitjenhorn, of online via een beveiligde videoverbinding. EMDR online werkt op dezelfde manier als in de praktijk. Ook via het scherm doen we er alles aan dat je je welkom en veilig genoeg voelt om je verhaal te delen. Zo kun je ook bij ons terecht als je verder weg woont.
Wanneer is andere hulp beter?
Traumaverwerking past goed bij een praktijk als de onze. Soms is andere hulp eerst nodig. Neem in deze situaties contact op met je huisarts of de GGZ:
- Je bent nu nog in een onveilige situatie, bijvoorbeeld thuis. Dan gaat je veiligheid voor. Bij huiselijk geweld kun je Veilig Thuis bellen via 0800-2000.
- Je denkt aan de dood of aan jezelf iets aandoen. Lees ook onze pagina over suïcidale gedachten.
- Je gebruikt alcohol, drugs of medicijnen om de herinneringen te dempen.
- Je hebt naast het trauma ernstige psychiatrische klachten, of er is mogelijk medicatie nodig.
Twijfel je? Bespreek het in het eerste gesprek. Past een andere vorm van hulp beter, dan zeggen we dat en denken we mee over de volgende stap.
Ervaringen met traumaverwerking
Cliënten waarderen JongStressVRIJ met een 5,0 uit 60 Google-reviews.
Veelgestelde vragen over traumaverwerking
Hoeveel sessies heb ik nodig voor traumaverwerking?
Dat is vooraf lastig te zeggen. Tijdens de intake maken we een inschatting. Gaat het om één afgebakende gebeurtenis, dan zijn er vaak minder sessies nodig dan bij levensloop trauma. Komen er tijdens de behandeling andere herinneringen naar boven, dan kan het langer duren. Uiteindelijk bepaal jij wat je eruit wilt halen. We evalueren regelmatig samen.
Heeft EMDR bijwerkingen?
Na een sessie voelen veel mensen zich moe. Hoe moe verschilt per persoon en per sessie. We raden aan om daarna een paar uur rust te nemen, maar je kunt gewoon functioneren. Een kleine groep heeft wat hoofdpijn. Zowel de moeheid als de hoofdpijn trekt meestal binnen twee dagen weg. Soms zijn er na een sessie levendige dromen; ook dat zakt vanzelf.
Werkt EMDR online net zo goed?
Ja. Bij EMDR online volg je bijvoorbeeld een bewegend punt op je scherm of tik je zelf afwisselend op je knieën. De werkwijze is hetzelfde als in de praktijk. Voorwaarde is dat je een rustige, privé plek hebt waar je niet gestoord wordt. Zo kun je overal in Nederland, en ook vanuit het buitenland, bij ons terecht.
Kan een trauma terugkomen na de behandeling?
Een herinnering die goed verwerkt is, krijgt meestal niet opnieuw dezelfde lading. Je weet nog wat er gebeurde, maar het raakt je niet meer zoals eerst. Wel kan een nieuwe, heftige gebeurtenis iets anders raken, of kan er een andere herinnering opduiken die nog niet aan bod kwam. Dan kun je altijd weer bij ons terecht.
Moet ik alles vertellen over wat er gebeurd is?
Nee. Bij EMDR hoef je de gebeurtenis niet in detail te beschrijven. Het gaat erom dat je de herinnering kort ophaalt, niet dat je alles hardop vertelt. Dat maakt traumaverwerking voor veel mensen minder spannend dan ze vooraf dachten. Jij bepaalt wat je deelt en in welk tempo.
Wat doet een trauma psycholoog?
Een psycholoog die zich richt op trauma helpt je begrijpen wat een ervaring met je heeft gedaan. Daarna ga je samen aan de slag met verwerken, bijvoorbeeld met EMDR. Bij ons heb je één vaste behandelaar die jouw verhaal kent. We combineren methodes waar dat helpt en stemmen alles af op wat jij nodig hebt.
Wordt traumatherapie vergoed?
JongStressVRIJ is een particuliere praktijk. De behandeling wordt daarom niet vergoed uit de basisverzekering. Sommige aanvullende verzekeringen vergoeden wel een deel. Kijk daarvoor in je polis of vraag het na bij je verzekeraar. Er komt geen dossier bij je zorgverzekeraar. De tarieven vind je op onze pagina investering en tarieven.
Heb ik een verwijzing nodig van de huisarts?
Nee, je hebt geen verwijsbrief nodig. Je kunt je direct bij ons aanmelden. Er is geen wachtlijst en binnen 3 weken heb je zicht op een intake. Wil je je huisarts wel op de hoogte houden, dan kan dat natuurlijk altijd. Zeker als je ook medische klachten hebt, is het verstandig dat je huisarts meekijkt.