Herken je dit?
Slaapproblemen zien er bij iedereen anders uit. Deze signalen herkennen veel mensen:
- Je ligt lang wakker voordat je in slaap valt, omdat je gedachten blijven rondtollen.
- Je wordt midden in de nacht of veel te vroeg wakker en valt daarna niet meer in slaap.
- Je slaapt onrustig en oppervlakkig, en wordt niet uitgerust wakker.
- Je hebt het gevoel dat je structureel te weinig slaapt.
- Je hebt geen vast ritme: 's avonds ben je juist energiek en 's ochtends kom je je bed niet uit.
- Je ziet op tegen het slapengaan, omdat je bang bent dat het weer niet lukt.
- Overdag ben je moe, prikkelbaar en kun je je slecht concentreren.
Herkenbaar? Dan ben je zeker niet de enige. Veel mensen slapen een periode slechter, bijvoorbeeld in drukke of spannende tijden. Het goede nieuws: er is veel wat je eraan kunt doen.
Wat zijn milde slaapproblemen?
Bij milde slaapproblemen is je slaap verstoord, maar is er geen sprake van ernstig slaapgebrek of een slaapstoornis. Je slaapt slechter dan je zou willen, en dat merk je overdag. Je lichaam en je hoofd hebben namelijk genoeg rust nodig om goed te functioneren.
Hoewel het misschien niet ernstig lijkt, kunnen ook milde slaapproblemen veel invloed hebben op je humeur, je energie en je weerstand. Gelukkig kun je ze vaak goed zelf aanpakken, zeker als je weet waar ze vandaan komen.
Slecht slapen of een slaapstoornis?
Iedereen slaapt wel eens een paar nachten slecht. Dat is normaal en gaat meestal vanzelf over. Houdt het langer aan, bijvoorbeeld een paar maanden en meerdere nachten per week, en lijd je er overdag echt onder? Dan spreken artsen soms van slapeloosheid of insomnie. Bij klachten als hard snurken met ademstops of onrustige benen kan er een lichamelijke oorzaak zijn. Ga dan naar je huisarts.
Waar komen slaapproblemen vandaan?
Slecht slapen heeft niet altijd te maken met te weinig tijd in bed. Vaak speelt er meer. Dit zijn veelvoorkomende oorzaken:
- Stress en onrust. Als er veel in je hoofd zit, door werk, school, relaties of zorgen, komt je brein in bed moeilijk tot rust. Het blijft als het ware op stand-by staan. Lees ook over stress en spanningsklachten.
- Piekeren. Zodra het stil wordt, komen de gedachten. Over morgen, over gisteren, over alles wat nog moet. Blijven dezelfde gedachten maar terugkomen? Lees dan hoe je obsessieve gedachten loslaat.
- Een onregelmatig ritme. Ga je op wisselende tijden naar bed en sta je op wisselende tijden op, dan raakt je biologische klok in de war. Je slaap wordt dan onrustiger en minder diep.
- Schermen vlak voor het slapen. Het licht van je telefoon of laptop en de prikkels die je ziet, houden je brein actief. Daardoor val je minder makkelijk in slaap.
- Cafeïne, suiker en zware maaltijden. Koffie, cola en energiedrankjes, of een zware maaltijd laat op de avond, kunnen je slaap verstoren.
- Lichamelijke onrust en je omgeving. Pijn, een ongemakkelijke houding, geluid, licht of een te warme kamer maken het moeilijker om goed door te slapen.
De cirkel van slecht slapen
Na een paar slechte nachten ga je je zorgen maken over slapen zelf. "Als ik nu niet slaap, kom ik morgen de dag niet door." Die gedachte geeft spanning, en spanning maakt je juist wakker. Zo houdt slecht slapen zichzelf in stand. Daarom helpt het om niet alleen aan je slaapgewoonten te werken, maar ook aan de onrust in je hoofd.
Wat kun je zelf doen tegen slaapproblemen?
Je kunt zelf veel doen om je nachtrust te verbeteren. Het draait om een rustige omgeving, gezonde gewoonten en een hoofd dat tot rust mag komen. Deze vijf tips helpen veel mensen:
- Houd een vast slaapritme aan. Ga elke dag rond dezelfde tijd naar bed en sta rond dezelfde tijd op, ook in het weekend. Gebruik je bed alleen om te slapen en te ontspannen, zodat je brein het koppelt aan rust. Doe je overdag een dutje, houd het dan kort en niet te laat op de dag.
- Bouw de avond rustig af. Leg je telefoon en laptop minstens een uur voor bedtijd weg. Lees een boek, luister naar rustige muziek of doe een ademhalingsoefening. Probeer bijvoorbeeld de 4-7-8-ademhaling: vier tellen in, zeven tellen vasthouden en acht tellen uit.
- Let op wat je eet en drinkt. Neem na de middag liever geen koffie, cola of energiedrank meer en plan je avondeten niet te laat. Heb je honger voor het slapen, kies dan iets lichts, zoals een beetje yoghurt of een banaan.
- Maak je slaapkamer rustig. Zorg voor een goed matras en kussen, een donkere en koele kamer en zo min mogelijk geluid. Ben je gevoelig voor licht of geluid, dan kunnen een slaapmasker of oordopjes helpen.
- Parkeer je gedachten en wees geduldig. Schrijf voor het slapengaan op wat je bezighoudt en wat je morgen wilt doen. Zo hoeft je hoofd het niet vast te houden. Lig je toch lang wakker? Sta dan even op, doe iets rustigs en ga terug naar bed als je slaperig wordt. Raak niet gefrustreerd als het niet meteen lukt.
Het kan even duren voordat je slaap weer op de rails is. Geef je lichaam die tijd. Blijven de slaapproblemen aanhouden of gaan ze je dagelijks leven beheersen? Dan is het verstandig om hulp te zoeken.
Zo helpen wij je bij slaapproblemen
Slaapproblemen staan zelden op zichzelf. Vaak zijn ze een signaal dat er overdag te veel spanning, zorgen of onverwerkte ervaringen zijn. Bij JongStressVRIJ kijken we daarom niet alleen naar je slaap, maar ook naar wat je wakker houdt. Speelt er stress, piekeren, angst of een nare ervaring? Hoe ziet je dag eruit? En wat heb jij nodig om weer tot rust te komen?
We stellen geen diagnoses en werken niet met een standaardprotocol. Je hebt één vaste behandelaar, die met je meekijkt. Afhankelijk van wat er speelt, zetten we bijvoorbeeld deze behandelingen in:
- Cognitieve gedragstherapie. Je leert de gedachten herkennen die je wakker houden, zoals "Ik moet nu slapen", en hoe je anders met piekeren omgaat. Je werkt ook aan gewoonten die een goede nachtrust helpen.
- Psycho-educatie. Je krijgt uitleg over hoe slaap werkt en wat stress met je lichaam doet. Dat geeft rust en helpt je de juiste dingen te doen.
- EMDR therapie. Slaap je slecht sinds een ingrijpende gebeurtenis, of heb je nachtmerries? Dan kan EMDR helpen om die ervaring te verwerken, zodat je hoofd 's nachts meer rust krijgt.
Vaak combineren we dit met de WEEBER®-methode, onze eigen werkwijze die meerdere therapievormen in één sessie samenbrengt. We helpen kinderen, jongeren en volwassenen. Ook bij kinderen die moeilijk inslapen door spanning of angst kijken we, samen met de ouders, wat er nodig is.
Er is geen wachtlijst. Binnen 3 weken heb je zicht op een intake en je hebt geen verwijsbrief van de huisarts nodig. Je komt naar een van onze drie praktijken in Zwaagdijk-Oost, Zwaagdijk-West of Tuitjenhorn, of je spreekt online af via een beveiligde videoverbinding.
Wanneer is andere hulp beter?
Bij slaapproblemen door stress en piekeren kunnen wij goed helpen. Soms is het beter om eerst of daarnaast naar je huisarts te gaan:
- Je snurkt hard en anderen merken dat je ademhaling 's nachts stokt, of je bent overdag extreem slaperig.
- Je hebt 's avonds onrustige of kriebelende benen waardoor je niet kunt slapen.
- Je slaapt slecht door pijn of een andere lichamelijke klacht.
- Je gebruikt al langere tijd slaapmiddelen, alcohol of drugs om te kunnen slapen.
- Je voelt je naast het slechte slapen al langere tijd somber, leeg of hopeloos.
- Je hebt gedachten over de dood of over jezelf iets aandoen.
Twijfel je? Bespreek het in het eerste gesprek. Denken we dat je ergens anders beter geholpen wordt, dan zeggen we dat en denken we mee over de volgende stap.
Ervaringen met hulp bij slaapproblemen
Cliënten waarderen JongStressVRIJ met een 5,0 uit 60 Google-reviews.
Veelgestelde vragen over slaapproblemen
Wat helpt tegen slecht slapen door stress?
Bouw overdag al momenten van rust in, zodat je spanning niet pas in bed loslaat. Beweeg elke dag, bouw de avond rustig af en schrijf je zorgen op voordat je gaat slapen. Werkt dat niet genoeg, dan is het zinvol om aan de stress zelf te werken. Als de spanning overdag daalt, verbetert je slaap vaak ook.
Wat kun je doen als je 's nachts wakker wordt en niet meer kunt slapen?
Probeer niet op de klok te kijken, want rekenen hoeveel uur je nog hebt, maakt je juist wakkerder. Adem rustig en laat gedachten komen en gaan zonder erop in te gaan. Lig je na een tijdje nog steeds wakker? Sta dan op, ga in een andere kamer iets rustigs doen bij gedimd licht, en ga terug naar bed zodra je slaperig wordt.
Kan een psycholoog helpen bij slaapproblemen?
Ja. Veel slaapproblemen hangen samen met stress, piekeren, angst of nare ervaringen. Een psycholoog helpt je ontdekken wat jou wakker houdt en hoe je daar anders mee omgaat. Je leert bijvoorbeeld hoe je gedachten over slapen kunt bijstellen en welke gewoonten je slaap verbeteren. Bij ons doen we dat met cognitieve gedragstherapie, psycho-educatie of EMDR, vaak gecombineerd met de WEEBER®-methode.
Zijn slaappillen een goed idee?
Slaapmiddelen kunnen soms kort helpen, maar ze pakken de oorzaak niet aan. Bij langer gebruik kan je lichaam eraan wennen, waardoor ze minder goed werken. Gebruik ze daarom alleen in overleg met je huisarts. Wil je stoppen of minderen? Doe dat ook samen met je huisarts. Naast of in plaats van medicatie kun je bij ons werken aan wat je wakker houdt.
Waarom ben ik moe maar kan ik toch niet slapen?
Je lichaam kan moe zijn terwijl je hoofd nog volop aanstaat. Door stress maak je stresshormonen aan die je alert houden, ook als je uitgeput bent. Daarnaast kan de angst om niet te slapen zelf spanning geven. Een vaste avondroutine, ontspanning en het parkeren van je gedachten helpen je lichaam en hoofd weer op hetzelfde ritme te komen.
Hoe snel slaap ik weer beter?
Dat verschilt per persoon. Sommige mensen merken al na een paar weken met nieuwe gewoonten verschil. Hangt het slechte slapen samen met langdurige stress, piekeren of een nare ervaring, dan duurt het vaak wat langer. In de behandeling evalueren we regelmatig samen hoe het gaat en passen we de aanpak aan als dat nodig is.
Wordt hulp bij slaapproblemen vergoed?
JongStressVRIJ is een particuliere praktijk. De basisverzekering vergoedt de behandeling daarom niet. Sommige aanvullende verzekeringen vergoeden wel een deel. Kijk daarvoor in je polis of vraag het na bij je verzekeraar. Er komt geen dossier bij je zorgverzekeraar. Op onze pagina over investering en tarieven lees je wat een sessie kost.