Herken je dit?
Deze signalen herkennen veel mensen met HSS:
- Je hebt steeds behoefte aan nieuwe ervaringen, plannen en uitdagingen.
- Je verveelt je snel als dingen te rustig of voorspelbaar worden.
- Je stort je enthousiast in iets nieuws, en bent daarna dagen uitgeput.
- Je raakt snel overprikkeld door drukte, geluid of de emoties van anderen.
- Je voelt je rusteloos als je stilzit, maar ook overweldigd als het te veel wordt.
- Je beleeft alles intens: blijdschap en opwinding, maar ook moeheid en stress.
- Je begint vaak aan nieuwe projecten en maakt ze niet altijd af.
- De mensen om je heen begrijpen niet goed waarom je het ene moment alles wilt en het volgende moment niets.
Herken je jezelf hierin? Dan is het fijn om te weten dat deze combinatie vaker voorkomt dan je denkt. En dat je er goed mee kunt leren leven.
Wat is HSS?
HSS staat voor High Sensation Seeker: iemand met een sterke behoefte aan nieuwe, afwisselende en intense ervaringen. Wanneer iemand naast HSS ook hoogsensitief (HSP) is, spreken we van een hoogsensitieve sensation seeker, ook wel HSP-HSS genoemd.
Op deze pagina gaat het vooral over die combinatie. Je zoekt prikkels en avontuur op, maar je zenuwstelsel verwerkt al die indrukken ook extra diep. Dat klinkt tegenstrijdig, en zo voelt het vaak ook. Toch is het een bekende combinatie van eigenschappen.
HSS betekenis: wat is high sensation seeking?
High sensation seeking is de neiging om spanning, afwisseling en nieuwe ervaringen op te zoeken. Denk aan reizen, sport, een uitdagende baan of steeds nieuwe hobby's. Het is een persoonlijkheidskenmerk, geen stoornis. Het heeft mooie kanten, zoals nieuwsgierigheid, durf en creativiteit.
Wat is het verschil tussen HSP en HSS?
HSP en HSS zijn twee verschillende eigenschappen. Bij HSP verwerk je prikkels diep en heb je veel rust nodig. Bij HSS zoek je juist prikkels en spanning op. Het verschil in het kort:
- HSP: gevoelig voor prikkels, snel overprikkeld, behoefte aan rust en voorspelbaarheid.
- HSS: behoefte aan spanning en afwisseling, snel verveeld, zin in nieuwe ervaringen.
- HSP én HSS: je zoekt avontuur op en raakt er vervolgens snel door overprikkeld. Je hebt allebei nodig: uitdaging en herstel.
Je kunt dus HSS zijn zonder hoogsensitief te zijn, en andersom. Ben je vooral gevoelig en heb je veel rust nodig? Dan past onze pagina over HSP waarschijnlijk beter bij je.
Kenmerken van HSS
Dit zijn de kenmerken van HSS die we het vaakst zien:
- Nieuwe ervaringen opzoeken. Je wilt steeds iets nieuws proberen: reizen, sporten, een ander project of een nieuwe hobby.
- Snel verveeld raken. Als het te rustig of voorspelbaar wordt, voel je je ongeduldig of gefrustreerd.
- Gevoelig voor prikkels. Net als iemand met HSP reageer je sterk op geluid, licht, drukte en de emoties van anderen.
- Makkelijk schakelen. Je past je snel aan nieuwe situaties aan, maar springt daardoor soms in het diepe voordat je hebt nagedacht.
- Intens beleven. Blijdschap en opwinding zijn groot, maar moeheid en stress door overprikkeling ook.
Waar loop je met HSS tegenaan?
De combinatie van gas en rem kost veel energie. Je zoekt spanning op omdat je anders onrustig wordt. Maar daarna heb je meer tijd nodig om bij te komen dan je jezelf gunt. Zo kun je in een cirkel terechtkomen van opladen, overvragen en uitputten. Op den duur kan dat leiden tot stress en spanningsklachten of zelfs een burn-out.
High sensation seeker en relaties
Ook in relaties kan HSS schuren. Jij wilt het ene weekend op avontuur en het volgende weekend alleen maar rust. Een partner die het liefst voorspelbaarheid heeft, kan dat verwarrend vinden. Andersom kan een partner die ook veel spanning zoekt, jou juist overvragen. Open praten over wat je nodig hebt, helpt veel. Loopt het vast, dan kan relatietherapie helpen om elkaar beter te begrijpen.
Hoe ga je om met HSS?
Je hoeft je avontuurlijke kant niet weg te stoppen. Het gaat erom dat je leert wanneer je gas kunt geven en wanneer je beter even kunt remmen. Deze vijf tips helpen veel mensen met HSS:
- Leer je eigen patroon kennen. Wat geeft je energie, en wat put je uit? Hoe voel je je tijdens en na een avontuur? Houd een paar weken bij wat je doet en hoe je je daarna voelt. Zo zie je waar je grens ligt.
- Zoek gezonde spanning. Je behoefte aan sensatie kun je ook vervullen zonder jezelf uit te putten. Denk aan een pittige wandeltocht in de natuur, een nieuwe sport of een creatieve uitdaging. Kies spanning die je energie geeft in plaats van alleen maar kost.
- Wissel avontuur en herstel bewust af. Plan je drukke momenten, maar plan ook rust. Na een actief weekend volgt bijvoorbeeld een rustige avond zonder plannen. Zo krijgen zowel je zin in spanning als je gevoelige zenuwstelsel wat ze nodig hebben.
- Vertel wat je nodig hebt. Laat de mensen om je heen weten hoe je in elkaar zit. Zeg bijvoorbeeld van tevoren dat je na een weekendje weg een paar dagen rust nodig hebt. Dat voorkomt misverstanden en teleurstellingen.
- Zorg goed voor je basis en wees mild voor jezelf. Voldoende slaap, beweging en gezond eten geven je de energie om je avonturen voluit te beleven. En wees geduldig: ontdekken wat bij je past kost tijd, en uitproberen hoort erbij.
Zie je HSS daarbij ook als kracht. Je nieuwsgierigheid, durf en creativiteit helpen je om kansen te zien en buiten de gebaande paden te denken.
Zo helpen wij bij HSS
Bij JongStressVRIJ kennen we hoogsensitiviteit en de combinatie met sensation seeking goed. In de begeleiding kijken we samen naar jouw patroon van opladen en uitputten. Wat zoek je in spanning? Wanneer ga je over je grens? En hoe kun je beide kanten van jezelf ruimte geven? We stellen geen diagnoses en werken zonder standaardprotocol. Je hebt één vaste behandelaar die jouw verhaal kent.
Afhankelijk van wat je nodig hebt, zetten we bijvoorbeeld deze behandelingen in:
- ACT: ACT staat voor Acceptance and Commitment Therapy. Je leert onrust en verveling toe te laten zonder er direct op te reageren, en keuzes te maken die passen bij wat jij belangrijk vindt.
- Emotieregulatietherapie: je leert intense emoties en spanning herkennen en reguleren, zodat ze je niet meer overspoelen.
- Psycho-educatie: we leggen uit hoe HSS en hoogsensitiviteit samenwerken. Begrijpen wat er in je gebeurt, geeft vaak al rust.
Vaak combineren we dit met de WEEBER®-methode, onze eigen werkwijze die meerdere therapievormen in één sessie samenbrengt. We helpen jongeren en volwassenen met HSS, en ouders van kinderen die avontuurlijk en gevoelig tegelijk zijn.
Er is geen wachtlijst. Binnen 3 weken heb je zicht op een intake en je hebt geen verwijsbrief van de huisarts nodig. Je kiest zelf: in een van onze drie praktijken in Zwaagdijk-Oost, Zwaagdijk-West of Tuitjenhorn, of online via een beveiligde videoverbinding.
Wanneer is andere hulp beter?
HSS zelf is geen klacht, maar de uitputting of onrust die het kan geven wel. Daar helpen we je graag bij. Soms is andere hulp beter. Neem in deze situaties contact op met je huisarts of de GGZ:
- Je neemt risico's die jezelf of anderen in gevaar brengen, bijvoorbeeld in het verkeer.
- Je gebruikt alcohol, drugs of gokken om spanning te zoeken of tot rust te komen.
- Je impulsiviteit en concentratieproblemen zitten je al je hele leven flink in de weg; je huisarts kan dan met je bekijken of verder onderzoek zinvol is.
- Je bent zo uitgeput dat je niet meer kunt werken of voor jezelf zorgen.
- Je hebt gedachten over de dood of over jezelf iets aandoen.
Twijfel je? Bespreek het met ons in het eerste gesprek. Denken we dat je ergens anders beter geholpen wordt, dan zeggen we dat en denken we mee over de volgende stap.
Ervaringen met hulp bij HSS
Cliënten waarderen JongStressVRIJ met een 5,0 uit 60 Google-reviews.
Veelgestelde vragen over HSS
Wat is het verschil tussen HSP en HSS?
HSP gaat over gevoeligheid: je verwerkt prikkels diep en hebt veel rust nodig. HSS gaat over spanningsbehoefte: je zoekt nieuwe en intense ervaringen op. Het zijn twee aparte eigenschappen. Heb je ze allebei, dan zoek je avontuur maar raak je er ook snel door overprikkeld. Je hebt dan zowel uitdaging als herstel nodig.
Kun je HSS zijn zonder hoogsensitief te zijn?
Ja. Veel high sensation seekers zijn niet hoogsensitief. Zij zoeken spanning op en hebben daarna weinig last van overprikkeling. De combinatie met hoogsensitiviteit maakt het ingewikkelder, omdat je dan spanning zoekt én er snel moe van wordt. Juist die combinatie geeft vaak de meeste vragen en klachten.
Is HSS een stoornis?
Nee. HSS is een persoonlijkheidskenmerk, net als HSP. Het heeft mooie kanten, zoals nieuwsgierigheid, durf en creativiteit. Het kan wel klachten geven, zoals uitputting, onrust of spanning in relaties. Bij ons krijg je geen label, maar kijken we naar wat jij ervaart en wat je nodig hebt.
Hoe weet ik of ik een hoogsensitieve sensation seeker ben?
Herken je jezelf in zowel de behoefte aan nieuwe ervaringen als in snel overprikkeld raken? Wissel je periodes van veel ondernemen af met periodes waarin je helemaal op bent? Dan is de kans groot dat je beide eigenschappen hebt. Een online vragenlijst geeft een indicatie, maar een gesprek geeft meer inzicht in wat het voor jou betekent.
Hoe ga je als HSS'er om met je relatie?
Praat open over wat je nodig hebt: soms avontuur, soms rust. Spreek samen af hoe jullie daar ruimte voor maken, bijvoorbeeld door activiteiten af te wisselen of soms apart op pad te gaan. Begrip voor elkaars verschillen voorkomt veel ruzie. Lukt dat niet samen, dan kunnen jullie bij ons terecht voor relatietherapie.
Kan een kind HSS hebben?
Ja. Sommige kinderen zijn avontuurlijk en zoeken grenzen op, maar storten daarna in of worden juist heel boos. Ze hebben behoefte aan uitdaging en aan rust tegelijk. Wij helpen ouders om dat patroon te begrijpen en hun kind te steunen. Bij jonge kinderen werken we speels en betrekken we ouders bij de behandeling.
Wat kost begeleiding bij HSS?
Als particuliere praktijk valt JongStressVRIJ buiten de basisverzekering, dus die vergoedt de begeleiding niet. Sommige aanvullende verzekeringen vergoeden wel een deel; check je polis of bel je verzekeraar. Er komt geen dossier bij je zorgverzekeraar. Voor de tarieven ga je naar de pagina investering en tarieven.