Herken je dit?
Angst en paniek zien er bij iedereen anders uit. Veel mensen herkennen een aantal van deze signalen:
- Je schrikt snel of voelt je vaak bang, ook als er geen duidelijke aanleiding is.
- Je krijgt plotselinge aanvallen met hartkloppingen, zweten, trillen, duizeligheid of benauwdheid.
- Je bent bang voor de angst zelf: wat als het straks weer gebeurt?
- Je gaat plekken of situaties uit de weg, zoals drukke winkels, de trein of een verjaardag.
- Je wilt minder contact met andere mensen en blijft liever thuis.
- Je bent al weken gespannen of prikkelbaar en kunt je slecht concentreren.
- Je slaapt slecht of hebt last van hyperventilatie.
- Je zoekt vaak geruststelling, bij je huisarts, op internet of bij mensen om je heen.
- Je grijpt sneller naar alcohol, drugs, slaapmiddelen of kalmerende middelen om de spanning te dempen.
Herken je jezelf hierin? Dan ben je zeker niet de enige. Angstklachten komen veel voor, bij jongeren en bij volwassenen. En ze zijn goed te behandelen.
Wat is angst en wat is een paniekaanval?
Angst is het natuurlijke alarmsysteem van je lichaam. Het zet je in de hoogste stand, zodat je kunt vechten of vluchten als er gevaar dreigt. Bij angstklachten gaat dat alarm ook af als er geen echt gevaar is, of veel harder dan nodig.
Een paniekaanval is een plotselinge golf van heel sterke angst, die meestal binnen een paar minuten op zijn hoogtepunt is. Je lichaam reageert alsof je in levensgevaar bent. Je hart gaat tekeer, je ademt snel en hoog, en je kunt het gevoel krijgen dat je flauwvalt, gek wordt of doodgaat. Hoe eng het ook voelt: een paniekaanval zelf is niet gevaarlijk en zakt vanzelf weer weg.
Angst, paniek of een angststoornis?
Iedereen is wel eens bang. Dat is gezond. Er wordt gesproken van een angststoornis als de angst lang aanhoudt, je dagelijks leven flink beperkt en je steeds meer gaat vermijden. Bekende vormen zijn paniekklachten, sociale angst, voortdurend piekeren over van alles en fobieën, zoals hoogtevrees of angst voor naalden.
Wij stellen geen diagnoses en plakken geen labels. Voor ons telt wat jij ervaart en wat je nodig hebt. Wil je wel een officiële diagnose, bijvoorbeeld omdat medicatie ter sprake komt? Dan is je huisarts de eerste stap.
Waar komt angst vandaan?
Voor jou lijkt een paniekaanval vaak uit het niets te komen. Meestal is dat niet zo. Je lichaam geeft vaak al langer signalen, die je misschien hebt weggedrukt omdat het leven gewoon doorging. Vaak spelen meerdere dingen mee:
- Langdurige stress. Sta je lange tijd onder spanning, dan raakt je alarmsysteem overgevoelig. Lees ook over stress en spanningsklachten.
- Nare of ingrijpende ervaringen. Een ongeluk, een verlies, pesten of een andere schokkende gebeurtenis kan angst achterlaten, soms pas jaren later. Lees meer over trauma.
- Aanleg en gevoeligheid. Sommige mensen reageren van nature sterker op prikkels en spanning.
- Aangeleerde patronen. Ben je opgegroeid met veel zorgen om je heen, dan kun je die manier van kijken naar de wereld overnemen.
- Lichamelijke factoren. Veel koffie, slecht slapen, alcohol of drugs kunnen angstklachten flink versterken.
De vicieuze cirkel van vermijden
Na een paniekaanval wil je vooral dat het nooit meer gebeurt. Logisch. Dus ga je de plek waar het gebeurde uit de weg, en daarna misschien ook plekken die erop lijken. Elke keer dat je iets vermijdt, voel je even opluchting. Maar je brein leert ook: dit was gevaarlijk, goed dat we wegbleven. Zo wordt je wereld steeds kleiner en de angst steeds groter. Uit die cirkel kom je met de juiste hulp weer uit.
Wat kun je zelf doen tegen angst en paniek?
Je kunt zelf al veel doen om angstklachten te verminderen en te voorkomen dat ze erger worden. Deze vijf stappen helpen veel mensen:
- Zorg voor een stevige basis. Beweeg elke dag, eet goed, slaap genoeg en houd een regelmatig dagritme aan. Een uitgerust lichaam reageert minder heftig op spanning.
- Minder koffie, geen alcohol of drugs. Cafeïne kan hartkloppingen en onrust geven die op angst lijken. Alcohol en drugs dempen de spanning even, maar maken angst op langere termijn meestal erger.
- Adem rustig uit. Voel je de paniek opkomen? Adem rustig in door je neus en adem langer uit dan je inademt. Zo help je je lichaam uit de alarmstand. Snel en diep happen naar lucht maakt het juist erger.
- Laat de golf komen en gaan. Probeer niet tegen een paniekaanval te vechten. Zeg tegen jezelf: "Dit is paniek, het is naar, maar niet gevaarlijk, en het zakt weer." Wie de golf toelaat, merkt vaak dat hij sneller wegebt.
- Zoek steun en blijf in beweging. Bel iemand die je vertrouwt, ga een stuk wandelen of doe iets wat je ontspant. Ga spannende situaties niet helemaal uit de weg, maar zoek ze in kleine stapjes weer op.
Blijft de angst je leven beperken, ondanks deze stappen? Dan is het tijd voor hulp. Dat is geen falen, maar een verstandige keuze.
Zo helpen wij je: angsttherapie op maat
Paniek- en angstklachten zijn goed te behandelen. Bij JongStressVRIJ beginnen we met jouw verhaal. Samen brengen we in kaart in welke situaties de angst of paniek opkomt. Vaak maken we ook een levenslijn: een tijdlijn met de belangrijke gebeurtenissen in je leven. Zo ontdekken we wanneer de klachten zijn ontstaan en wat ze nog steeds voedt.
Daarna maken we samen een plan. Je krijgt inzicht in hoe jouw angst werkt en wat je kunt doen om weer vrij te bewegen. We werken niet met een standaardprotocol. Je hebt één vaste behandelaar, die jou en je verhaal kent.
Afhankelijk van wat bij jou past, zetten we bijvoorbeeld deze behandelingen in:
- Cognitieve gedragstherapie. Je leert angstige gedachten herkennen en toetsen aan de werkelijkheid. Daarna oefen je stap voor stap met situaties die je nu vermijdt, zodat je ervaart dat je ze aankunt.
- EMDR therapie. Begon je angst na een nare gebeurtenis, of hangt een paniekaanval nog als een scherpe herinnering na? EMDR helpt om zo'n herinnering te verwerken, zodat ze minder lading krijgt. Het is een erkende behandeling, opgenomen in de Nederlandse GGZ-richtlijn voor PTSS.
- Psycho-educatie. Je krijgt uitleg over wat er bij angst in je lichaam en brein gebeurt. Alleen al begrijpen waarom je hart zo tekeergaat, maakt de angst voor de angst vaak kleiner.
Vaak combineren we dit met de WEEBER®-methode, onze eigen werkwijze die meerdere therapievormen in één sessie samenbrengt. We helpen kinderen, jongeren, volwassenen en gezinnen.
Er is geen wachtlijst. Binnen 3 weken heb je zicht op een intake en je hebt geen verwijsbrief van de huisarts nodig. Je komt naar een van onze drie praktijken in Zwaagdijk-Oost, Zwaagdijk-West of Tuitjenhorn, of je kiest voor online therapie via een beveiligde videoverbinding. Dat laatste is fijn als de drempel om de deur uit te gaan nu nog groot is.
Wanneer is andere hulp beter?
Bij veel angst- en paniekklachten kunnen wij goed helpen. Soms past andere hulp beter. Neem in deze situaties contact op met je huisarts of de GGZ:
- Je hebt pijn op de borst of benauwdheid en weet niet zeker of het angst is. Laat lichamelijke oorzaken dan eerst uitsluiten.
- Je komt door de angst nauwelijks nog buiten de deur, of je kunt niet meer werken of naar school.
- Je gebruikt dagelijks alcohol, drugs of kalmerende middelen om de angst te dempen.
- Je voelt je naast de angst al langere tijd somber of je ziet het niet meer zitten.
- Je denkt dat medicatie nodig kan zijn. Dat bespreek je met je huisarts.
- Je hebt gedachten over de dood of over jezelf iets aandoen.
Twijfel je? Bespreek het met ons in het eerste gesprek. Denken we dat je ergens anders beter op je plek bent, dan zeggen we dat en denken we mee over de volgende stap.
Ervaringen met angsttherapie
Cliënten waarderen JongStressVRIJ met een 5,0 uit 60 Google-reviews.
Veelgestelde vragen over angst en paniek
Wat gebeurt er bij angsttherapie?
Bij angsttherapie onderzoek je samen met je behandelaar hoe jouw angst werkt. Wanneer komt hij op, wat denk je dan, wat doet je lichaam en wat ga je uit de weg? Daarna werk je aan wat eronder zit en oefen je stap voor stap met situaties die je spannend vindt. Bij ons kan dat met cognitieve gedragstherapie, EMDR of psycho-educatie, vaak gecombineerd met de WEEBER®-methode.
Kan een paniekaanval gevaarlijk zijn?
Een paniekaanval voelt heel bedreigend, maar is op zichzelf niet gevaarlijk. Je lichaam schiet in de alarmstand en komt daarna vanzelf weer tot rust. Heb je klachten als pijn op de borst of benauwdheid, ga dan wel eerst naar je huisarts. Die kan lichamelijke oorzaken uitsluiten. Daarna weet je zekerder dat het om angst gaat, en dat maakt de behandeling makkelijker.
Hoe kan ik angstige gedachten stoppen?
Gedachten echt stoppen lukt bijna niemand. Hoe harder je het probeert, hoe vaker ze terugkomen. Wat wel helpt, is ze opmerken zonder erin mee te gaan. Benoem de gedachte ("daar is de wat-als-gedachte weer") en breng je aandacht terug naar wat je aan het doen bent. Rustig uitademen helpt je lichaam daarbij. In therapie leer je ook om angstige gedachten te toetsen: hoe waarschijnlijk is het echt?
Helpt EMDR bij angst?
EMDR helpt vooral als je angst samenhangt met een of meer nare ervaringen. Denk aan een ongeluk, een heftige paniekaanval op een bepaalde plek of een beangstigende gebeurtenis in je jeugd. Tijdens EMDR haal je de herinnering op terwijl je aandacht ook bij iets anders is, zoals een bewegend lichtje of tikjes. Daardoor verliest de herinnering vaak haar scherpe lading. Een sessie duurt 60 minuten.
Hoe lang duurt therapie bij angst of paniek?
Dat verschilt per persoon. Het hangt af van hoe lang de klachten al spelen, hoe sterk ze zijn en wat eronder zit. Veel mensen merken na een paar sessies verschil, bijvoorbeeld omdat ze hun paniek beter begrijpen en er minder van schrikken. We evalueren regelmatig samen en bepalen in overleg wanneer je genoeg handvatten hebt om zelf verder te gaan.
Kan mijn kind of tiener ook bij jullie terecht met angst?
Ja. Ook kinderen en jongeren kunnen veel last hebben van angst, bijvoorbeeld voor school, het donker, afscheid nemen of wat anderen van ze vinden. Bij jonge kinderen werken we speels, met tekenen, spel of verhalen. Ouders betrekken we bij de behandeling. Zo weet je hoe je je kind thuis steunt, zonder de angst onbedoeld groter te maken.
Wordt behandeling voor angst vergoed?
JongStressVRIJ is een particuliere praktijk. De behandeling valt daarom niet onder de basisverzekering. Sommige aanvullende verzekeringen vergoeden wel een deel; kijk in je polis of vraag het na bij je verzekeraar. Er komt geen dossier bij je zorgverzekeraar. Wat een sessie kost, lees je op onze pagina over investering en tarieven.