Wat is spiegeltherapie?
Spiegeltherapie is een behandelvorm voor ouders en kinderen waarin je onderzoekt waarom het gedrag van je kind bepaalde gevoelens bij jou oproept. Het gedrag van je kind werkt als een spiegel. Het laat iets zien over jou, over je kind en over de manier waarop jullie op elkaar reageren.
Kinderen voelen feilloos aan wat er bij hun ouders speelt. Spanning, verdriet of onzekerheid die jij misschien wegstopt, pikt je kind vaak toch op. Het kan dat niet onder woorden brengen, dus laat het zien in gedrag. Denk aan dwars liggen, aanhankelijk zijn, driftbuien of zich terugtrekken.
Andersom raakt het gedrag van je kind soms iets in jou wat ouder is dan de situatie. Een kind dat niet luistert, kan je ineens enorm boos maken. Een kind dat verdrietig is, kan je machteloos laten voelen. Dat zegt niets over hoe goed je als ouder bent. Het betekent dat er iets wordt aangeraakt wat aandacht verdient.
Spiegeltherapie in de psychologie
In de psychologie gebruiken we het begrip spiegelen voor de manier waarop mensen elkaars gevoelens en gedrag weerspiegelen. De spiegelmethode bouwt daarop voort. Je leert niet alleen kijken naar wat je kind doet, maar ook naar wat het bij jou doet.
Let op: spiegeltherapie bestaat ook in de fysiotherapie en revalidatie. Daar gebruikt men een echte spiegel, bijvoorbeeld bij fantoompijn of na een beroerte. Dat is een heel andere behandeling. Op deze pagina gaat het over spiegeltherapie voor de ouder-kindrelatie.
Haakjes: wat raakt jou?
In spiegeltherapie praten we vaak over haakjes. Een haakje is een gevoelige plek die wordt geraakt door het gedrag van je kind. Misschien omdat het je herinnert aan je eigen jeugd. Of omdat het een angst raakt, zoals de angst om tekort te schieten. Haakjes zijn meestal onbewust. Juist daarom is het zo waardevol om ze te ontdekken. Pas als je weet waar je haakjes zitten, kun je kiezen hoe je reageert.
Herken je dit?
Spiegeltherapie kan passend zijn als je jezelf herkent in een of meer van deze situaties:
- Je voelt steeds dezelfde emotie bij hetzelfde gedrag van je kind, zoals irritatie, boosheid of verdriet.
- Je reageert feller dan je eigenlijk wilt en hebt er later spijt van.
- Je hebt het gevoel dat je kind je niet begrijpt, of jij je kind niet.
- Thuis is er vaak spanning, ruzie of juist afstand.
- Je merkt dat je reageert zoals je eigen ouders vroeger deden.
- Je kind laat gedrag zien waar je geen verklaring voor hebt.
- Je bent moe van het opvoeden en weet niet meer wat werkt.
Wat gebeurt er als je niets doet?
Onbegrip en onverwerkte emoties kunnen een negatieve spiraal in gang zetten. Jij reageert gespannen, je kind reageert daarop, en jij weer op je kind. Zo kan er meer frustratie, afstand en minder echte communicatie in het gezin ontstaan. Met spiegeltherapie doorbreek je die spiraal en geef je de relatie met je kind een nieuwe kans.
Voor wie is spiegeltherapie geschikt?
Spiegeltherapie is geschikt voor elke ouder-kindrelatie, ongeacht de leeftijd van het kind of de gezinssituatie. Ook stiefouders, pleegouders en grootouders die een opvoedende rol hebben, zijn welkom. Bij JongStressVRIJ betrekken we altijd het hele systeem, op een manier die bij jullie past. Soms werken we vooral met de ouder, soms met ouder en kind samen.
Is je kind jong of praat het nog niet makkelijk over gevoelens? Dan combineren we spiegeltherapie soms met speltherapie. Speelt er spanning tussen jou en je partner over de opvoeding, dan kan relatietherapie helpen. En merk je dat de zorg om je kind je zelf uitput? Lees dan ook over stress en spanningsklachten.
Wanneer is andere hulp beter?
Spiegeltherapie is geen vervanging voor hulp bij onveiligheid in het gezin, acute crisis of ernstige psychiatrische klachten. In die situaties verwijzen we je naar je huisarts, de GGZ of Veilig Thuis. In de intake bespreken we wat het beste bij jullie past.
Hoe verloopt spiegeltherapie?
Elk gezin is anders, dus elke behandeling ook. Meestal ziet het verloop er zo uit:
- Aanmelden. Je meldt je aan via het formulier, telefonisch of via WhatsApp. Er is geen wachtlijst en je hebt geen verwijsbrief nodig.
- Kennismaking. We nemen contact met je op om kort je hulpvraag te bespreken. Binnen 3 weken heb je zicht op een intake.
- Intake. Je vertelt wat er thuis speelt en wat je graag anders zou zien. We spreken af wie er bij de sessies aanwezig zijn.
- Situaties onderzoeken. Aan de hand van concrete voorbeelden kijken we wat er gebeurt: wat je kind deed, wat jij voelde en hoe je reageerde.
- Haakjes ontdekken. Samen zoeken we naar de onderliggende gevoelens en oorzaken, bij jou en bij je kind.
- Nieuwe reacties oefenen. Je oefent met andere manieren van reageren en probeert die thuis uit.
- Evaluatie en afronding. We kijken regelmatig samen wat er veranderd is in jullie relatie.
We zetten spiegeltherapie vaak in samen met de WEEBER®-methode. Die methode hebben we zelf ontwikkeld vanuit onze praktijkervaring. Ze combineert meerdere therapievormen in één sessie.
Wat kun je zelf al doen?
Je kunt thuis al een begin maken. Deze stappen helpen je om je eigen reacties beter te begrijpen:
- Merk je reactie op. Let op momenten waarop het gedrag van je kind je sterk raakt. Schrijf ze eventueel op.
- Stel jezelf vragen. Vraag je af waarom je je zo voelt en wat je kind je misschien probeert te vertellen.
- Neem even pauze. Adem eerst rustig uit voordat je reageert. Zo geef je jezelf ruimte om te kiezen.
- Zoek patronen. Kijk of je reactie lijkt op hoe er vroeger op jou werd gereageerd.
- Zorg ook voor jezelf. Een uitgeruste ouder heeft meer geduld. Jouw rust is ook goed voor je kind.
Zelfreflectie is waardevol. Toch is het lastig om je eigen blinde vlekken te zien. Daar helpt begeleiding bij.
Wat levert spiegeltherapie op?
Het doel is niet dat je een perfecte ouder wordt. Die bestaat niet. Het doel is meer begrip, voor jezelf en voor je kind. Wat ouders bijvoorbeeld merken:
- Ze reageren rustiger op gedrag dat hen eerst triggerde.
- Ze begrijpen beter wat hun kind nodig heeft.
- Er is minder ruzie en meer contact.
- Ze voelen zich minder schuldig en zekerder als ouder.
- Hun kind voelt zich veiliger om gevoelens te laten zien.
Spiegeltherapie op locatie of online
Je kiest zelf waar je de therapie volgt. We hebben drie praktijken: Zwaagdijk-Oost (Zaadmarkt 2B), Zwaagdijk-West (Zwaagdijk 424 G) en Tuitjenhorn (Oostwal 2). Gezinnen uit heel Noord-Holland komen hier naartoe.
Gesprekken met alleen de ouder kunnen ook goed via online therapie, met een beveiligde videoverbinding. Handig als het lastig is om oppas te regelen. Sessies met je kind doen we bij voorkeur in de praktijk.
Kosten en vergoeding van spiegeltherapie
Wat spiegeltherapie kost, hangt vooral af van het aantal sessies en wie er aanwezig zijn. JongStressVRIJ is een particuliere praktijk. De basisverzekering vergoedt de behandeling daarom niet. Soms vergoedt een aanvullende verzekering de kosten geheel of gedeeltelijk. Dat verschilt per polis.
Zo kunnen we werken zonder diagnoses, zonder standaardprotocollen en zonder wachtlijst. Er komt geen dossier bij je zorgverzekeraar. De actuele tarieven vind je op de pagina investering en tarieven.
Veelgestelde vragen over spiegeltherapie
Is spiegeltherapie geschikt voor elk gezin?
In principe wel. Elke ouder-kindrelatie kan er baat bij hebben. Het maakt niet uit hoe oud je kind is of hoe je gezin is samengesteld. Je hoeft ook niet te wachten tot het helemaal vastloopt. Ook als het grotendeels goed gaat, maar je steeds op hetzelfde punt botst, helpt het om te ontdekken wat daaronder zit.
Hoeveel sessies spiegeltherapie zijn nodig?
Dat verschilt per gezin en per situatie. Sommige ouders krijgen na een paar sessies al veel inzicht. Spelen er meer dingen tegelijk, of hangt het samen met je eigen jeugd, dan nemen we meer tijd. We evalueren regelmatig samen en beslissen in overleg of we doorgaan of afronden.
Kan ik spiegeltherapie ook alleen doen, zonder mijn kind?
Ja. Vaak beginnen we met alleen de ouder. Veel inzicht ontstaat juist door naar je eigen reacties te kijken. Soms is het later zinvol om je kind erbij te betrekken, maar dat is geen voorwaarde. Thuis zelf reflecteren is een goed begin. Met begeleiding zie je sneller wat je zelf niet opvalt.
Wat als mijn kind niet wil meewerken?
Dat is heel normaal, zeker in het begin. Kinderen hebben tijd nodig om zich veilig te voelen bij iemand nieuw. We dwingen niets. Soms werken we eerst met de ouder, en sluit het kind later aan. Door spel en een ontspannen sfeer voelen de meeste kinderen zich na een tijdje vrijer om te laten zien wat er in hen omgaat.
Wat is het verschil met spiegeltherapie bij fantoompijn?
Spiegeltherapie bij fantoompijn of na een beroerte is een fysiotherapeutische behandeling. Daarbij kijk je in een echte spiegel naar de beweging van een gezond lichaamsdeel. Onze spiegeltherapie is psychologisch. Het gedrag van je kind is de spiegel, en we kijken naar gevoelens en patronen in de ouder-kindrelatie. Voor fantoompijn kun je bij een fysiotherapeut terecht.
Heb ik een verwijzing nodig voor spiegeltherapie?
Nee, een verwijsbrief van de huisarts is niet nodig. Je meldt je zelf aan via het aanmeldformulier, telefonisch op 0226 791234 of via WhatsApp op 06 25395536. Er is geen wachtlijst. We nemen contact met je op en binnen 3 weken heb je zicht op een intake.
Starten met spiegeltherapie?
Wil je je kind en jezelf beter begrijpen? Meld je aan via het formulier, bel 0226 791234, stuur een WhatsApp naar 06 25395536 of mail naar info@jongstressvrij.nl. We nemen contact met je op en binnen 3 weken heb je zicht op een intake.
Spiegeltherapie in de buurt
Onze praktijken liggen in West-Friesland en de regio Alkmaar. Lees meer over een psycholoog in Zwaagdijk, Tuitjenhorn, Hoorn of Alkmaar. Woon je verder weg? Dan kunnen oudergesprekken online.