Herken je dit?
Hoogsensitiviteit uit zich bij iedereen anders. Deze signalen herkennen veel mensen met HSP:
- Je raakt snel overprikkeld door harde geluiden, fel licht, sterke geuren of drukte.
- Je voelt de stemming van anderen haarfijn aan, soms zelfs voordat ze iets zeggen.
- Na een sociale dag heb je tijd alleen nodig om bij te komen.
- Je denkt diep na over dingen en hebt veel tijd nodig om indrukken te verwerken.
- Kritiek of conflicten raken je hard en blijven lang hangen.
- Je kunt moeilijk ontspannen, ook als je eindelijk tijd voor jezelf hebt.
- Je geniet intens van muziek, natuur, kunst of mooie details.
- Je hebt moeite met keuzes maken, omdat je alle kanten tegelijk ziet.
Herken je jezelf hierin? Dan is het goed om te weten dat er niets mis met je is. Je zenuwstelsel werkt gewoon wat intenser.
Wat is HSP?
HSP staat voor Highly Sensitive Person, in het Nederlands hoogsensitief persoon. Het is een persoonlijkheidskenmerk waarbij je zenuwstelsel prikkels en indrukken dieper en intenser verwerkt dan gemiddeld.
Dat betekent niet dat je zwak bent. Je neemt simpelweg meer waar: geluiden, geuren, sfeer, emoties van anderen en kleine veranderingen in je omgeving. Volgens de onderzoekers die het begrip bedachten, geldt dit voor ongeveer 15 tot 20 procent van de mensen.
HSP is geen stoornis
HSP is geen diagnose en geen ziekte. Het is een eigenschap, net als introvert of extravert zijn. Je hoeft er dus ook niet vanaf. Wel kun je leren er zo mee om te gaan dat je er meer plezier dan last van hebt. Daar is HSP therapie voor bedoeld.
Wat is het verschil tussen HSP en HSS?
HSP en HSS worden vaak door elkaar gehaald. Bij HSP draait het om gevoeligheid: je verwerkt prikkels diep en hebt veel rust nodig. HSS staat voor High Sensation Seeker: iemand die juist veel behoefte heeft aan nieuwe, spannende en intense ervaringen. Sommige mensen hebben beide eigenschappen. Ze zoeken avontuur op, maar raken daar ook snel van overprikkeld. Lees er meer over op onze pagina over HSS.
HSP bij kinderen
Ook kinderen kunnen hoogsensitief zijn. Ze huilen sneller, trekken zich terug na een drukke schooldag, klagen over kriebelende labels of reageren sterk op ruzie. Soms worden ze gezien als verlegen of lastig. Met begrip en de juiste handvatten leren ze hun gevoeligheid juist als kracht te zien.
Waar loop je als HSP tegenaan?
Hoogsensitiviteit heeft mooie kanten: veel empathie, een goed gevoel voor sfeer en oog voor schoonheid en detail. Maar in een drukke wereld kan het ook schuren. Veel mensen met HSP lopen tegen deze dingen aan:
- Overprikkeling. Na een dag vol indrukken voel je je leeg, prikkelbaar of moe. Lees ook over stress en spanningsklachten.
- Over je grenzen gaan. Je voelt goed aan wat anderen nodig hebben en zegt daardoor vaak ja. Op den duur raak je uitgeput, met soms een burn-out als gevolg.
- Niet kunnen ontspannen. Je hoofd blijft maar doorgaan, ook als je stilzit.
- Moeite met kiezen. Je ziet zoveel kanten aan een keuze dat beslissen zwaar wordt. Lees meer over besluiteloosheid.
- Je anders voelen. Je hebt het gevoel dat je er niet helemaal bij hoort, of dat je je moet aanpassen.
Zelfzorg voor HSP: wat kun je zelf doen?
Zelfzorg is voor mensen met HSP geen luxe, maar een basisbehoefte. Deze vijf tips helpen veel hoogsensitieve mensen:
- Ken je grenzen en spreek ze uit. Merk op wanneer het te veel wordt, en zeg dan nee tegen een verplichting, zonder je schuldig te voelen. Vertel de mensen om je heen wat je nodig hebt, bijvoorbeeld een rustig uur na een drukke dag. Voor jezelf zorgen is niet egoïstisch.
- Maak een rustige plek en plan herstel in. Zorg voor een plek waar je je kunt terugtrekken, zoals je slaapkamer of een vaste wandelroute. Plan na een drukke dag bewust rust in. Slaap genoeg, eet gevarieerd en beweeg regelmatig, zodat je energie op peil blijft.
- Gebruik je ademhaling. Een paar minuten rustig ademen, met een langere uitademing dan inademing, helpt je zenuwstelsel tot rust te komen. Ook een korte mindfulness-oefening brengt je terug in je lijf als prikkels je meeslepen.
- Kies bewust met wie je tijd doorbrengt. Als HSP voel je de energie van anderen sterk. Zoek mensen op die je energie geven en beperk contact dat je leegzuigt. Kies ook bewust hoe lang je op drukke plekken blijft.
- Geef je emoties een plek. Je voelt veel, van jezelf en van anderen. Schrijf het op, praat erover met iemand die je vertrouwt of maak er iets creatiefs mee. Zie je gevoeligheid daarbij niet als zwakte: je empathie en intuïtie zijn juist waardevol.
Lukt het niet om zelf de balans te vinden? Dan kan een HSP coach of therapeut je helpen.
Zo helpt HSP therapie bij JongStressVRIJ
Wij kennen hoogsensitiviteit niet alleen uit de praktijk, maar ook van binnenuit. Binnen ons team dragen we deze eigenschap zelf ook. We zeggen weleens met een knipoog dat er bij ons een onzichtbare deurbel hangt waar mensen met HSP op afkomen. Je hoeft bij ons dus niet uit te leggen hoe het voelt.
In HSP therapie kijken we samen naar wat jou overprikkelt, waar je over je grenzen gaat en hoe je beter voor jezelf kunt zorgen. We stellen geen diagnoses en werken zonder standaardprotocol. Je hebt één vaste behandelaar die jouw verhaal kent.
Afhankelijk van wat je nodig hebt, zetten we bijvoorbeeld deze behandelingen in:
- Emotieregulatietherapie: je leert intense emoties herkennen, er ruimte aan geven en ze beter reguleren, zodat ze je niet meer overspoelen.
- ACT: ACT staat voor Acceptance and Commitment Therapy. Je leert je gevoeligheid te accepteren in plaats van ertegen te vechten, en te leven naar wat jij belangrijk vindt.
- Psycho-educatie: we leggen uit wat hoogsensitiviteit is en wat er in je lichaam gebeurt bij overprikkeling. Dat inzicht geeft vaak al veel rust.
Vaak combineren we dit met de WEEBER®-methode, onze eigen werkwijze die meerdere therapievormen in één sessie samenbrengt. We helpen kinderen, jongeren, volwassenen en ouders van hoogsensitieve kinderen.
Er is geen wachtlijst. Binnen 3 weken heb je zicht op een intake en je hebt geen verwijsbrief van de huisarts nodig. Je kiest zelf: in een van onze rustige praktijken in Zwaagdijk-Oost, Zwaagdijk-West of Tuitjenhorn, of online vanuit je eigen vertrouwde omgeving.
HSP coach of psycholoog?
Een HSP coach richt zich vaak op praktische handvatten in het hier en nu, zoals grenzen stellen en energie verdelen. Een psycholoog kijkt daarnaast naar wat eronder zit, zoals oude ervaringen, stress of somberheid. Bij ons krijg je beide: praktische tips voor je dagelijks leven en aandacht voor de diepere laag als dat nodig is.
Wanneer is andere hulp beter?
HSP zelf is geen klacht, maar de stress die het kan geven wel. Daar helpen we je graag bij. Soms is andere hulp beter. Neem in deze situaties contact op met je huisarts of de GGZ:
- Je bent zo uitgeput dat je niet meer kunt werken of voor jezelf zorgen.
- Je voelt je al weken somber, leeg of hopeloos.
- Je hebt paniekaanvallen die je dagelijks leven flink beperken.
- Je gebruikt alcohol, drugs of medicijnen om prikkels te dempen.
- Je hebt gedachten over de dood of over jezelf iets aandoen.
Twijfel je? Bespreek het met ons in het eerste gesprek. Denken we dat je ergens anders beter geholpen wordt, dan zeggen we dat en denken we mee over de volgende stap.
Ervaringen met HSP therapie
Cliënten waarderen JongStressVRIJ met een 5,0 uit 60 Google-reviews.
Veelgestelde vragen over HSP
Is HSP een diagnose?
Nee. HSP is een persoonlijkheidskenmerk, geen stoornis of ziekte. Daarom vind je het ook niet in de officiële handboeken voor psychische klachten. Wel kan hoogsensitiviteit samengaan met klachten zoals stress, overprikkeling of somberheid. Bij ons krijg je geen label, maar kijken we naar wat jij ervaart en nodig hebt.
Hoe weet ik of ik hoogsensitief ben?
Er bestaan online vragenlijsten die een indicatie geven, maar het belangrijkste is herkenning. Raak je snel overprikkeld, voel je de emoties van anderen sterk aan en heb je veel tijd nodig om indrukken te verwerken? Dan ben je waarschijnlijk hoogsensitief. In een gesprek met ons kun je verkennen wat dat voor jou betekent.
Wat doet een HSP coach of therapeut?
Een HSP coach of therapeut helpt je je gevoeligheid te begrijpen en er beter mee om te gaan. Je leert je grenzen herkennen, prikkels doseren en je emoties reguleren. Ook kijken jullie naar patronen, zoals te veel zorgen voor anderen. Het doel is niet dat je minder gevoelig wordt, maar dat je er minder last van hebt.
Waarom kan ik als HSP niet ontspannen?
Bij hoogsensitieve mensen blijft het zenuwstelsel vaak nog lang actief na een dag vol prikkels. Je hoofd verwerkt alles wat je hebt meegemaakt, ook als je stilzit. Daardoor lukt ontspannen niet zomaar. Vaste rustmomenten, ademhalingsoefeningen, beweging in de natuur en minder schermtijd in de avond helpen veel mensen.
Kan mijn kind bij jullie terecht voor HSP therapie?
Ja. We helpen hoogsensitieve kinderen en jongeren van alle leeftijden. Bij jonge kinderen werken we speels, bijvoorbeeld met tekenen of spel. We leren ze hun gevoeligheid begrijpen en manieren vinden om tot rust te komen. Ouders krijgen handvatten om hun kind thuis te steunen, zonder de gevoeligheid weg te willen nemen.
Kan HSP therapie ook online?
Ja. Voor veel hoogsensitieve mensen is online therapie zelfs prettig, omdat je in je eigen vertrouwde omgeving blijft en geen reis- of wachtkamerprikkels hebt. We werken via een beveiligde videoverbinding. Wil je liever op locatie komen, dan kan dat in Zwaagdijk-Oost, Zwaagdijk-West of Tuitjenhorn.
Wordt HSP therapie vergoed?
JongStressVRIJ is een particuliere praktijk, waardoor de basisverzekering HSP therapie niet vergoedt. Een aanvullende verzekering betaalt soms een deel; kijk dat na in je polis. Er komt geen dossier bij je zorgverzekeraar. De tarieven vind je op de pagina investering en tarieven.