Herken je dit?
Weinig zelfvertrouwen of een negatief zelfbeeld merk je vaak in kleine dingen. Deze signalen herkennen veel mensen:
- Je vergelijkt jezelf vaak met anderen en komt er dan zelf slechter uit.
- Successen doe je af als toeval of geluk, fouten neem je jezelf kwalijk.
- Je twijfelt aan je keuzes, ook als anderen zeggen dat het goed is.
- Trots zijn op wat je bereikt hebt, voelt ongemakkelijk of zelfs verkeerd.
- Je zegt sneller ja dan je wilt, omdat je bang bent anderen teleur te stellen.
- Een compliment wuif je weg, maar kritiek blijft dagen hangen.
- Je houdt je mening liever voor je, uit angst dat die niet klopt of niet interessant is.
- Je stelt nieuwe dingen uit, omdat je verwacht dat het je toch niet lukt.
Klinkt dit bekend? Dan ben je zeker niet de enige. Veel mensen worstelen met hun zelfbeeld, ook mensen die van buiten heel zeker lijken. Het goede nieuws: zelfvertrouwen kun je opbouwen.
Wat is zelfvertrouwen, en wat is je zelfbeeld?
Zelfvertrouwen is het geloof in wat je zelf kunt: het gevoel dat je iets kunt proberen, ook als het spannend is en je de uitkomst nog niet weet. Je zelfbeeld is het beeld dat je van jezelf hebt als persoon: hoe je jezelf ziet en hoeveel waarde je jezelf toekent.
De twee hangen nauw samen. Wie zichzelf weinig waard vindt, durft minder. En wie weinig durft, krijgt ook minder ervaringen die laten zien dat het wel lukt. Zo kan een negatief zelfbeeld zichzelf voeden.
Zelfvertrouwen is geen arrogantie
Een positief zelfbeeld betekent niet dat je jezelf beter vindt dan een ander. Het betekent dat je jezelf accepteert met je sterke en zwakke kanten. Je weet dat je fouten mag maken en dat je waarde daar niet van afhangt. Mensen met gezond zelfvertrouwen kunnen daardoor juist makkelijker toegeven dat ze iets niet weten.
Zelfvertrouwen is niet iets wat je hebt of niet hebt
Zelfvertrouwen is geen vaste eigenschap, zoals je oogkleur. Het groeit en krimpt met wat je meemaakt en met hoe je over jezelf denkt. Dat betekent ook dat je het kunt oefenen. Kleine veranderingen in hoe je naar jezelf kijkt, maken op den duur een groot verschil.
Waar komt weinig zelfvertrouwen vandaan?
Een negatief zelfbeeld ontstaat zelden zomaar. Vaak spelen meerdere dingen mee:
- Ervaringen uit je jeugd. Veel kritiek, weinig aanmoediging of het gevoel dat liefde afhing van je prestaties laten sporen na.
- Pesten of buitengesloten worden. Wie vaak hoorde dat hij er niet bij hoorde, gaat dat soms zelf geloven.
- Hoge eisen. Als alleen het beste goed genoeg is, voelt bijna alles als tekortschieten. Lees ook over faalangst overwinnen.
- Vergelijken. Op social media zie je vooral de mooie momenten van anderen. Daarnaast lijkt je eigen leven al snel saai of mislukt.
- Ingrijpende gebeurtenissen. Een scheiding, ontslag, ziekte of een moeilijke relatie kan je vertrouwen in jezelf flink aantasten.
De binnenste criticus
Veel mensen met weinig zelfvertrouwen hebben een strenge stem in hun hoofd. Die stem zegt dingen als "Dat kun jij toch niet" of "Zie je wel, je verpest het weer". Vaak praat die stem harder tegen jou dan je ooit tegen een ander zou doen. In therapie leer je die stem herkennen en er iets tegenover te zetten.
Wat kun je zelf doen voor meer zelfvertrouwen?
Meer zelfvertrouwen komt niet van de ene op de andere dag. Het is een proces van kleine stappen. Deze vijf tips helpen veel mensen op weg:
- Wees niet zo streng voor jezelf. Zou je tegen een goede vriend zeggen wat je nu tegen jezelf zegt? Waarschijnlijk niet. Oefen met dezelfde vriendelijkheid en hetzelfde geduld voor jezelf.
- Stel kleine, haalbare doelen. Neem je te veel hooi op je vork, dan bevestig je vooral dat het niet lukt. Kies iets wat net een beetje spannend is, zoals tien minuten per dag iets voor jezelf doen. Elke stap die lukt, telt.
- Stop met vergelijken. Iedereen loopt een eigen pad, in een eigen tempo. Vergelijk jezelf liever met wie je vorig jaar was dan met de foto's van een ander.
- Zie je successen en sterke punten. Schrijf elke avond drie dingen op die goed gingen, hoe klein ook. Denk ook na over waar je goed in bent, zoals doorzetten, zorgen voor anderen, creatief denken of organiseren.
- Kies mensen die je steunen. De mensen om je heen hebben veel invloed op hoe je je voelt. Zoek mensen op die je laten groeien. Merk je dat iemand je steeds kleiner maakt, dan mag je daar afstand van nemen.
Lukt het niet om zelf uit de negatieve spiraal te komen? Dan is hulp een logische volgende stap. Dat zegt niets over hoe sterk je bent.
Zo helpt therapie voor zelfvertrouwen bij JongStressVRIJ
In therapie onderzoeken we samen hoe jouw zelfbeeld is ontstaan en wat het nu in stand houdt. Welke overtuigingen heb je over jezelf? Waar komen die vandaan? En kloppen ze eigenlijk wel? We stellen geen diagnoses en werken zonder standaardprotocol. Je hebt één vaste behandelaar die jouw verhaal kent.
Afhankelijk van wat bij jou past, zetten we bijvoorbeeld deze behandelingen in:
- Cognitieve gedragstherapie: je leert negatieve gedachten over jezelf herkennen en toetsen. Daarna oefen je met nieuw gedrag in situaties die je eerst uit de weg ging.
- Schematherapie: schema's zijn diepe overtuigingen die vaak in je jeugd zijn ontstaan, zoals "Ik ben niet goed genoeg". Je leert die patronen herkennen en doorbreken.
- Assertiviteitstraining: je oefent met voor jezelf opkomen, nee zeggen en je mening geven, zonder dat het als een strijd voelt.
Vaak combineren we dit met de WEEBER®-methode, onze eigen werkwijze die meerdere therapievormen in één sessie samenbrengt. We helpen kinderen die zichzelf snel afkraken, jongeren die worstelen met hoe ze overkomen en volwassenen die al jaren aan zichzelf twijfelen.
Er is geen wachtlijst. Binnen 3 weken heb je zicht op een intake en je hebt geen verwijsbrief van de huisarts nodig. Je kiest zelf: in een van onze drie praktijken in Zwaagdijk-Oost, Zwaagdijk-West of Tuitjenhorn, of online via een beveiligde videoverbinding.
Coach voor zelfvertrouwen of therapie?
Veel mensen zoeken eerst een coach voor meer zelfvertrouwen. Een coach richt zich meestal op doelen en vaardigheden in het hier en nu. Bij ons kijken we ook naar wat eronder zit, zoals oude ervaringen en diepe overtuigingen. Zo pakken we niet alleen het gevolg aan, maar ook de bron. Twijfel je wat bij je past? Dat bespreken we in het eerste gesprek.
Wanneer is andere hulp beter?
Hulp bij zelfvertrouwen past meestal goed bij een praktijk als de onze. Soms is andere hulp beter. Neem in deze situaties contact op met je huisarts of de GGZ:
- Je voelt je al weken somber, leeg of hopeloos (lees ook over depressie).
- Je eet of beweegt op een manier die je gezondheid schaadt, bijvoorbeeld uit onvrede over je lichaam.
- Je doet jezelf pijn of hebt gedachten over de dood.
- Je gebruikt alcohol, drugs of medicijnen om je beter te voelen over jezelf.
Twijfel je? Bespreek het met ons in het eerste gesprek. Denken we dat je ergens anders beter geholpen wordt, dan zeggen we dat en denken we mee over de volgende stap.
Ervaringen met hulp bij zelfvertrouwen
Cliënten waarderen JongStressVRIJ met een 5,0 uit 60 Google-reviews.
Veelgestelde vragen over zelfvertrouwen en zelfbeeld
Kun je zelfvertrouwen echt leren?
Ja. Zelfvertrouwen is geen vaste eigenschap, maar iets wat groeit door ervaring. Elke keer dat je iets spannends doet en merkt dat je het aankunt, wordt je vertrouwen een beetje sterker. Daarnaast kun je leren anders naar jezelf te kijken. Veel mensen merken na een paar sessies verschil in hoe ze over zichzelf praten.
Wat is het verschil tussen zelfvertrouwen en eigenwaarde?
Zelfvertrouwen gaat over wat je denkt te kunnen: een presentatie geven, een gesprek voeren, een nieuwe baan aankunnen. Eigenwaarde, of je zelfbeeld, gaat over hoe waardevol je jezelf vindt als persoon, los van wat je doet. Je kunt veel zelfvertrouwen hebben op je werk en toch weinig eigenwaarde. In therapie kijken we naar allebei.
Hoe weet ik of ik een negatief zelfbeeld heb?
Let eens op hoe je in gedachten tegen jezelf praat. Ben je vooral kritisch, zie je vooral wat er misgaat en voel je je snel minder dan anderen? Wuif je complimenten weg en onthoud je kritiek juist lang? Dan is je zelfbeeld waarschijnlijk negatiever dan nodig. Dat is geen diagnose, wel een signaal om er aandacht aan te geven.
Wat doet therapie bij onzekerheid precies?
In therapie bij onzekerheid onderzoek je waar je twijfel vandaan komt en welke gedachten je klein houden. Je leert die gedachten herkennen en toetsen aan de werkelijkheid. Daarna oefen je stap voor stap met situaties die je spannend vindt. Zo bouw je nieuwe ervaringen op die laten zien dat je meer kunt dan je dacht.
Kan mijn kind of tiener bij jullie terecht met weinig zelfvertrouwen?
Ja. We helpen kinderen en jongeren van alle leeftijden. Bij jonge kinderen werken we speels, bijvoorbeeld met tekenen of spel. Bij tieners sluiten we aan bij wat zij meemaken, zoals school, vriendschappen en social media. Ouders betrekken we waar dat helpt, zodat je je kind thuis kunt steunen.
Hoeveel sessies heb je nodig voor meer zelfvertrouwen?
Dat verschilt per persoon. Het hangt af van hoe lang je al met jezelf worstelt en of er andere klachten meespelen, zoals faalangst of somberheid. Veel mensen merken na een paar sessies dat ze milder naar zichzelf kijken. We evalueren regelmatig samen en beslissen in overleg wanneer je zelf verder kunt.
Wordt therapie voor zelfvertrouwen vergoed?
JongStressVRIJ is een particuliere praktijk, dus de basisverzekering vergoedt de behandeling niet. Sommige aanvullende verzekeringen vergoeden wel een deel; kijk in je polis of vraag het na bij je verzekeraar. Er komt geen dossier bij je zorgverzekeraar. Onze tarieven lees je op de pagina investering en tarieven.